عبد الحسين شهيدى صالحى

133

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

تفسير در يك جلد به زبان عربى و به شيوهء كلامى و ادبى است . مفسر بحث خويش را به اعراب آيات قرآن كريم اختصاص داده است و طى كتب تفسير و نحو از آن نقل گرديده است . ابو الحسن على بيهقى ( م 565 ق ) در كتاب خود الوشاح مىنويسد نسخه‌اى از اين تفسير را در اختيار داشته است و به بعضى از خصوصيات آن پرداخته است . امروزه نسخه‌اى از آن به‌شمارهء 438 در كتابخانهء اياصوفياى استانبول موجود است . خير الدين زركلى در اعلام تصريح نموده است كه آغاز آن افتادگى دارد و نيز نسخه‌هاى ديگرى در كتابخانهء خصوصى مشاهده شده است . شيخ آقا بزرگ تهرانى در طبقات اعلام الشيعة آن را ياد كرده و شرح‌حال وى را در الذريعه آورده است . از ابو الحسن جامع العلوم اصفهانى دو تفسير ديگر نام برده‌اند : 1 ) جامع العلوم باقولى ، كه در يك جلد به زبان عربى و به شيوهء كلامى تدوين شده كه بدون پرداختن به اعراب آيات فقط به تفسير آنها پرداخته است ؛ 2 ) البيان فى شواهد القرآن ، كه آن نيز در يك جلد و به زبان عربى است كه مفسر بحث خود را به شواهد آيات اختصاص داده است . منابع : الاعلام ، 4 / 279 ؛ انباه الرواة ، 2 / 247 ؛ بغية الوعاة ، 2 / 160 ؛ البلغة فى تاريخ ائمة اللغة ، 155 ؛ الثقات العيون فى سادس القرون ، 185 ؛ الذريعة ، 18 / 62 ؛ روضات الجنات ، 5 / 251 ؛ كشف الظنون ، 1 / 603 ؛ معجم المؤلفين ، 7 / 75 ؛ نكت الهميان ، 211 ؛ هدية العارفين ، 1 / 697 . مجمع البيان فى تفسير القرآن ، اثر شيخ ابو على الفضل ( مشهد 468 - سبزوار 548 ق ) فرزند حسن بن الفضل طبرسى ملقب به امين الدين و امين الاسلام مشهور به طبرسى و شيخ طبرسى از مشاهير مفسران شيعه . مجمع البيان تفسيرى است به زبان عربى در ده مجلد و حجم آن تقريبا كمى بيش از تبيان شيخ طوسى است . سبك و شيوهء تدوين و تبويب اين تفسير در ميان همهء تفسيرهاى فريقين و